Ane Iriondo, Echebastarreko Jasangarritasun arduraduna
1. Echebastarrek urteak daramatza arrantza jasangarrian nazioarteko erreferente izaten. Nola eboluzionatu du jasangarritasunaren kontzeptuak enpresaren barruan?
Jasangarritasuna Echebastarren DNAn dago aspaldidanik. Hasieran arrantza baliabideen kontserbazioarekin lotutako konpromiso gisa sortu zenak, gaur egun ikuspegi askoz zabalagoa hartu du, ingurumen gaiak, sozialak eta ekonomikoak integratuz. Gaur egun jasangarritasuna gure jarduera osoari eragiten dion erantzukizun partekatu gisa ulertzen dugu: arrantza-baliabideen kudeaketa egokitik eta tripulazioen ongizateraino, berrikuntza, trazabilitatea, energia-eraginkortasuna edo komunitatearekiko harremana barne.
2. 2018an Echebastarrek historia egin zuen atunaren arrantzan MSC ziurtagiria lortuta. Zer ekarri zuen mugarri horrek enpresarentzat?
Oso une garrantzitsua izan zen. MSC ziurtagiria lortzea urte askotako lanaren, inbertsioaren eta zientzialariekin, administrazioekin eta sektoreko beste eragile batzuekin egindako lankidetzaren aitortza izan zen. Ziurtagiriaz harago, erakutsi zuen posible dela arrantza-jarduera arduratsua garatzea, etengabeko hobekuntzan eta baliabideen kudeaketa jasangarrian oinarrituta. Gaur egun ere estandar horiek mantentzen eta zabaltzen jarraitzen dugu lanean.
3. Zeintzuk dira estandar horiek mantentzeko landu behar dituzuen oinarri nagusiak?
Hiru dira oinarri nagusiak: atun-populazioak maila osasuntsuetan mantentzea, gure jardueraren ingurumen-inpaktua minimizatzea eta arrantza-kudeaketa eraginkor eta gardena bermatzea. Horretarako, ezarritako kuotak eta gomendio zientifikoak errespetatzen ditugu, harrapaketa osagarriak murrizteko eta selektibitatea hobetzeko jardunbide egokien kodeak aplikatzen ditugu, eta etengabe lankidetzan aritzen gara erakunde zientifikoekin, administrazioekin eta ziurtapen-erakundeekin. Estandar hauek mantentzeak etengabeko jarraipena, inbertsioa, tripulazioen prestakuntza eta hobekuntza kultura eskatzen ditu.
4. Jasangarritasuna askotan itsasoarekin lotzen da, baina zuen estrategiak harago doa. Nola aplikatzen da balio-kate osoan?
Gure konpromisoa ez da amaitzen atuna portura iristen denean. Jasangarritasuna balio-kate osoan egotea bilatzen dugu: harrapaketan, eraldaketan, logistikan, produktu berrien garapenean eta baita Alakrana Bermeoren bidez eskaintzen dugun esperientzia gastronomikoan ere. Baliabideak optimizatuz, trazabilitatea bermatuz eta kontsumitzaileari produktu arduratsu eta kalitatezkoak hurbilduz, ahalik eta inpaktu txikienarekin balio handiena sortzea dugu helburu.
5. Elikagaien galerak eta xahuketa prebenitzeko 1/2025 Lege berriak betebehar berriak ezartzen ditu enpresentzat. Nola ari da Echebastar erronka horri aurre egiten?
Legea aukera bat da aspaldidanik lantzen ari garen bide berean aurrera egiteko: elikagaien aprobetxamendu arduratsuan. Aplikazio-plan bat garatu dugu balio-kate osoa hartzen duena, arrantzatik eta ekoizpenetik hasi eta merkaturatzera eta gure ostalaritza-jardueraraino. Helburua galerak aurreikustea, produktuaren aprobetxamendua optimizatzea, soberakinak kuantifikatzea eta ahal den neurrian berrerabilpena edo dohaintza lehenestea da. Gure kasuan, gainera, atunaren balorizazio integralaren filosofia bat dator lege honen espirituarekin.
6. Etorkizunari begira, zeintzuk dira Echebastarren jasangarritasunaren erronka nagusiak?
Erronka nagusia hobetzen jarraitzea da. Gure ingurumen-aztarna murrizten, operazioen eraginkortasuna handitzen, jasangarritasunari aplikatutako berrikuntzan aurrera egiten eta harremana dugun komunitateentzat balioa sortzen jarraitu behar dugu. Era berean, funtsezkoa izango da gai hauek kontsumitzailearengana hurbiltzen jarraitzea. Jasangarritasuna ez da jada aukera edo joera bat; etorkizuneko belaunaldiek itsasotik bizitzen eta bere baliabideez arduraz gozatzen jarraitu ahal izateko bidea da.
7. Echebastarren egiten duzun lanaz gain, enpresaren ordezkari zara Bermeo Tuna World Capital-en. Zer ekarpen egiten dio ekimen honek sektoreari eta lurraldeari?
Bermeo Tuna World Capital oso ekimen baliotsua da, atunaren munduarekin lotutako enpresak, erakundeak eta eragileak helburu komun batekin elkartzen dituelako: Bermeoren garapen ekonomiko, sozial eta kulturalean funtsezkoa izan den sektorea balioan jartzea. Elkartetik atunaren inguruko ezagutza zabaltzen, berrikuntza sustatzen, jasangarritasuna bultzatzen eta Bermeoren nazioarteko posizionamendua indartzen lan egiten dugu.
Echebastarrentzat aukera bat da sektoreko beste eragileekin lankidetzan aritzeko, esperientziak partekatzeko eta lurraldearentzat balioa sortzen duten proiektuetan laguntzeko. Gainera, etengabe eboluzionatzen ari den jarduera baten errealitatea gizartera hurbiltzeko aukera ematen digu, enpleguan, ezagutzan, elikaduran eta jasangarritasunean asko eskaintzeko duen sektorea delako.